وتاری سەرۆكی زانكۆی سلێمانی لە یادی دامەزراندنی شاری سلێمانیدا



وتاری سەرۆكی زانكۆی سلێمانی لە یادی دامەزراندنی شاری سلێمانیدا

 [email protected]

دەقی وتاری سەرۆكی زانكۆی سلێمانی لە یادی دامەزراندنی شاری سلێمانیدا:

بەهەشتی پاكی زاتی خوا بە ناوبانگە لەبەرجوانی 
كتومت نەخشی كێشاوە لەسەر شێوەی سلێمانی
میوانە بەرێزەكان 
 ئامادەبوانیی خۆشەویست
مامۆستایان و فەرمانبەران و خوێندكارانی بەڕێز.
 بەناوی زانكۆی سلێمانییەوە پڕ بەدڵ بەخێرهاتنی یەكە یەكەتان دەكەم بۆ ئەم كۆڕە ئەدەبیە كە زانكۆی سلێمانی لە یادی تێپەڕبوونی 235 ساڵ بەسەر دروستبوونی شاری سلێمانی شاری شاران بۆ چەند رۆشنبیرێكی ئەم شارەی سازكردووە.
بەڕێزان 
 ئەمڕۆ 14-11 (235)ساڵ بەسەر دروستبوونی شاری سلێمانیدا تێپەڕ دەبێت لەهەمان كاتدا هاوكاتە لەگەڵ دووبارە دامەزراندنەوەی زانكۆی سلێمانی لەلایەن كۆمەڵێك دڵسۆزو خەمخۆرو رۆشنبیری ئەم شارە كە دوای راپەڕینە مەزنەكەی 1991 لە هەوڵی دووبارە دامەزراندنەوەی زانكۆی سلێمانیدا بوون كە ماوەی 10 ساڵ بوو رژێمی بەعسی فاشیست ئەم رۆڵە ناز
دارەی لە باوەشی شاری سلێمانی جیاكردبووەوە، لە 14-11-1992 بەهەوڵ و هیمەتی خوالێخۆشبوو هەڤاڵ مام جەلال و سەركردایەتی كوردو لیژنەی باربوی زانكۆی سلێمانی كە بەرێزان خوالێخۆشبوو كاك نەوشیروان مستەفاو مامۆستا جەمال عەبدول و خوالێخۆشبوو پرۆفیسۆر د. عیزەدین مستەفا رەسوڵ و ئەندامانی تری لیژنەی باربوو زانكۆی سلێمانی سەر لەونوێ دەستی بە دەوامكردن كردەو، لەو كاتەوە تائێستا ئاستی زانستی ئەم زانكۆیە رۆژ بەرۆژ روو لە هەڵكشانە، بەهەوڵ و هیمەتی مامۆستایان و فەرمانبەران و خوێندكارانی خۆشەویستی زانكۆكەمان لە داهاتووش هەر بەو ئاستە بەرزە دەمێنێتەوە. هەر ئەمڕۆ 14-11 هاوكاتە لەگەڵ چلەی یەكێك لە ئەندامنی دووبارە دمەزراندنەوەی زانكۆی سلێمانی لە ساڵی 1992 ئەویش خوالێخۆشبوو پرۆفیسۆر د. عیزەدین مستەفا رەسوڵ-ە، لێرەوە لەم مەڵبەندە زانستییەوە كە پرۆفیسۆر د. عیزەدین مستەفا رەسوڵ یەكێك بوو لە پرۆفیسۆرە دڵسۆزو بە ئەمەك و خەمخۆرەكانی  ئەم زانكۆیە دەتوانین بڵێین ئەگەر خوالێخۆشبوو پرۆفیسۆر د. عیزەدین مستەفا رەسوڵ نەبوایە زانكۆی سلێمانی ئەمڕۆ لەم ئاستە بەرزە ئەدەبییەدا نەدەبوو..
 بەڕێزان 
 یادكردنەوەی ئەمساڵی شاری سلێمانی هاوكاتە لەگەڵ ناساندنی شاری سلێمانی وەك شاری داهێنەر لە بوا ری ئەدەب  لەلایەن یونسكۆوە لەگەڵ شاری سنەی دەستەخوشكی سلێمانی كە وەك شاری داهێنەر لەبواری میوززیكدا ناسێنرا.
 بەم بۆنەیەوەو بەناوی زانكۆی سلێمانی یەوە پیرۆزبایی لەم دوو شارە خۆشەویستە دەكەین.
ئامادەبونای خۆشەویست 
لای هەمووتان ئاشكرایە كەمێژووی دروستبوونی ئەم شارە هەر لەسەرەتاوە لەسەر بنچینەیەكی رۆشنبیری و ئەدەبی بنیاتنراوە، ئمە شارە لە ساڵی 1784 لەلایەن عەبدولرەحمان پاشای بابانەوە دامەزراوە، كە بابانەكان لە مێرنشینەكەیاندا لە قەڵاچوالان خاوەنی (6000) هەزار سەرچاوەی ئەدەبی و رۆشنبیری بوون.
لە ساڵی 1820 سلێمانی (5) مزگەوتی هەبووە، كە ئەو مزكەوتانە شوێنی خوێندن و نوسین و فێربوون بوون، مامۆستایانی گەورەبی وەك شێخ مارفی نۆدێ و مەلا خالیدی نەقشبەندی و كاك ئەحمەدی شێخ و عومەر قەرەداغی و چەندین تر لەم شارەدا بوونەتە مامۆستاو نەوەكانیان فێری خوێندەواری كردووە .
لە ریزی شاعیرانیشدا  نالی و سالم و كوردی كە بە سێ كوچكەی شاعیرانی بابان ناودەبرێن هەر لەم شارەدا گەورە بوون و دواتر بوونە قوتابخانە بۆ رۆشنبیرانی دوای خۆیان، مەحوی و زێوەرو عەلی كمال باپیرو شێخ نوری شێخ ساڵح و فائیق بێكەس و پیرەمێردو بەختیار زێوەرو چەندنی تر درێژەپێدەری ئەو رەوتە رۆشنبیری و ئەدەبییەبوون كە لەسەرەتای دامەزراندنی ئەو رەوتە رۆشنبیری و ئەدەبییەبوون كە لەسەرەتای دامەزراندنی ئەم شارەوە دەستیپێكرد.
 ئەم شارە بەهیچ شێوەیەك شارێكی تەقلیدی نەبووەو هەمیشە بیری داهێنەرانە لەم شارەوە سەرچاوەی گرتووە، هەربۆیەش دەبینین سلێمانی لە ساڵی 1926  خاوەنبی یەكەمین خوێندنگەی كچان بوو، لە ساڵی 1925 یەكەمین شانۆگەر نمایش كراوە، لەسەردەمی حكومەتی شێخ مەحمودی نەمردا چەندین رۆژنامە دەرچوون لەوانە بانگی حەق و ئومێدی ئیستقلال و بانگی كوردستان، پاشان لە ساڵی چلەكان لەسەر دەستی مامۆستا براهیم ئەحمەد و عەلادین سوجادی بۆ ماوەی 10 ساڵ گۆڤاری گەلاوێژ خزمەتێكی گەورەی بە ئەدەبی كوردی شاری سلێمانی گەیاندووە.
هەروەها لەسەر دەستی پیرەمێردی نەمر رۆژنامەی ژین و ژیان درێژە پێدەری ئەم رێبازە رۆشنبیرییە بوون كە لەسەرەتای دروستبوونی ئەم شارەوە هەبووە .
 بۆیە ناساندنی شاری سلێمانی وەك پایتەختی رۆشنبیری لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستان و ناساندنی سلێمانی وەك شارێكی داهێنەر لە بواری ئەدەب لەلایەن "یونسكۆ" وە، چێگەی شانازییە بۆ خەڵكی ئەم شارە ..
سوپاس بۆ لیژنەی ئامادەكردنی ئەم كۆڕە ئەدەبییە، سوپاس بۆ ئەم بەرێزانەی ئەمڕۆ مێژووی ئەدەب و رۆشنبیری ئەم شارەتان پێدەناسێنن..
لە كۆتایدا لەگەڵ د. شێركۆ عەبدوڵڵا دا دەڵێین
 
 بەڵام ئەم شارە بچوكە زۆر گەورەیە 
 هەر لێرەدا ژیان مانای تەواوی خۆی هەیە
 
 هەرسەركەوتووبن...
   
 




 2019-11-14
 383